پیشبینی رؤیتپذیری هلال ماه جمادیالثانیه ۱۴۴۸ قمری در ایران
بنا بر مبانی مختلف فقهی

برای رؤیت هلال در شب اوّل ماه، عواملی چون «زمان غروب خورشید و ماه» و «اختلاف زمان غروب آن دو» و «مختصّات خورشید و ماه و جدایی زاویهای ماه و خورشید که از اختلاف ارتفاع ماه و خورشید، و نیز اختلاف سمت آن دو نشئت میگیرد» و «درصد روشنایی هلال و به اصطلاح فاز ماه» و … مؤثّرند. امروزه، برنامههایی تهیّه شدهاند که با محاسبات رایانهای و طبق معیارهای ریاضی و تجربی، این عوامل را برای بیشترِ نقاط زمین در نظر میگیرند و الگوهای رؤیتپذیری هلال ماه را پیشبینی و ترسیم میکنند. (معیارها برای محدودۀ عرض جغرافیایی ۶۰ درجۀ جنوبی تا ۶۰ درجۀ شمالی است و برای عرضهای بیشتر از ۶۰ درجه پاسخگو نیست.)
به تصاویر زیر بنگرید:
نقشۀ یک: نقشۀ رؤیتپذیری هلال ماه جُمادَی الثانیة ۱۴۴۸ قمری، در غروب دوشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۵ شمسی برابر با ۹ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی، بر اساس معیار «یالوپ»:

نقشۀ دو: نقشۀ رؤیتپذیری هلال ماه جمادی الثانیه ۱۴۴۸ قمری، در غروب سهشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ شمسی برابر با ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی، بر اساس معیار «یالوپ»:

نقشۀ سه: نقشۀ رؤیتپذیری هلال ماه جمادیالثانیه ۱۴۴۸ قمری، در غروب چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵ شمسی برابر با ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی، بر اساس معیار «یالوپ»:

توضیحات رنگ در نقشۀ با معیار «یالوپ»:
در مناطقی که در رنگ سبز قرار دارند، هلال بهسادگی با چشم غیر مسلّح دیده میشود.
در مناطقی که در رنگ زرد (شبیه نارنجی) قرار دارند، هلال در اوضاع جوّی مناسب، با چشم غیر مسلّح دیده میشود.
در مناطقی که در رنگ ارغوانی (شبیه صورتی) قرار دارند، رؤیت هلال ممکن است نیاز به ابزار و چشم مسلّح داشته باشد؛ یعنی پس از رؤیت با ابزار، ممکن است هلال با چشم غیر مسلّح نیز دیده شود.
در مناطقی که در رنگ آبی قرار دارند، هلال فقط با چشم مسلّح دیده میشود.
در مناطقی که بیرنگ هستند، رؤیت هلال ناممکن و نشدنی است. (زیرا مقارنه پیش از غروب آفتاب رخ میدهد و ماه نیز پس از غروب آفتاب، غروب میکند؛ امّا روشنایی هلال به اندازهای نیست که حتّی با چشم مسلّح دیده شود!)
در مناطقی که در رنگ قرمز قرار دارند، رؤیت هلال ممتنع و غیر قابل تحقّق است. (زیرا ماه پیش از غروب آفتاب، غروب میکند یا اینکه مقارنه پس از غروب آفتاب رخ میدهد.)
نتیجهگیری:
مقارنۀ ماه و خورشید در ساعت ۷:۰۲ UTC یا ۱۰:۳۲ IRST دوشنبه ۹ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی رخ میدهد؛ امّا در کرۀ زمین، حدود ۱۴٫۵ ساعت برای امکان نخستین رؤیت هلال با چشم مسلّح، و حدود ۱۹ ساعت برای امکان نخستین رؤیت هلال با چشم عادی زمان لازم است.
با پوزش از خوانندگان و بهعلّت کمبود وقت نگارنده، رؤیتپذیری هلال بنا بر مبانی مختلف فقهی، تنها برای کشور ایران چنین پیشبینی میشود:
(کافی است نام مرجع تقلید خویش را بیابید و فقط بندهای همان مبنا را بخوانید.)
مبنای یکم: مبنای «لزوم رؤیت هلال با چشم عادی» و «اشتراط اتّحاد افق» (مبنای فقهی مشهور فقهاء مانند حضرات آیات عظام امام خمینی(ره)، گلپایگانی(ره)، اراکی(ره)، سیّدمحمّد صدر(ره)، شبیری زنجانی(ره)، سیستانی، مکارم شیرازی، سبحانی، سیّدمحمّدتقی مدرّسی، دوزدوزانی تبریزی)
۱- رؤیت هلال با چشم عادی در غروب دوشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۵ شمسی برابر با ۹ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی، در سراسرِ ایران، ممتنع و ناممکن است.
۲- در غروب سهشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ شمسی (و ۲۹ جُمادَیالاُولیٰ ۱۴۴۸ قمری در ایران) برابر با ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی، رؤیت هلال با چشم عادی در سراسر ایران، تقریباً نشدنی است و فقط احتمال اندکی میرود در نوار ساحلی دریای عمان و بخشی از نوار ساحلی خلیج فارس و جزایر آن، پس از مکانیابی و رؤیت با ابزار، هلال با دشواری بسیار، با چشم غیر مسلّح نیز دیده شود.
۳- در غروب چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵ شمسی (و ۳۰ جُمادَیالاُولیٰ ۱۴۴۸ قمری در ایران) برابر با ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی، هلال در سراسر ایران بهراحتی با چشم عادی دیده میشود و پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵ شمسی برابر با ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی، روز اوّل ماه جُمادَیالثانیه ۱۴۴۸ قمری خواهد بود.
***
مبنای دوم: مبنای «لزوم رؤیت هلال با چشم عادی» و «کفایت رؤیت در نقاطی که در بیشترِ شب با هم مشترکاند» (مبنای فقهی حضرت آیتالله العظمی وحید خراسانی)
۱- رؤیت هلال با چشم عادی در غروب دوشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۵ شمسی برابر با ۹ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی، در سراسرِ ایران، ممتنع و ناممکن است.
۲- در غروب سهشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ شمسی برابر با ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی، رؤیت هلال با چشم عادی در سراسر ایران، تقریباً نشدنی است و فقط احتمال اندکی میرود در نوار ساحلی دریای عمان و بخشی از نوار ساحلی خلیج فارس و جزایر آن، پس از مکانیابی و رؤیت با ابزار، هلال با دشواری بسیار، با چشم غیر مسلّح نیز دیده شود؛ امّا در همین غروب، در محدودههای سبز و نارنجیرنگ نقشۀ دو (از جمله: بیشترِ قارّۀ آفریقا و بخشی از عربستان) هلال مطمئنّاً با چشم عادی دیده میشود و ایران نیز، در بیشترِ شب با آنجا مشترک است؛ در نتیجه، در سراسر ایران، چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵ شمسی برابر با ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی، روز اوّل ماه جُمادَیالثانیه ۱۴۴۸ قمری خواهد بود.
***
مبنای سوم: مبنای «لزوم رؤیت هلال با چشم عادی» و «کفایت رؤیت در نقاطی که در بخشی از شب با هم مشترکاند» (مبنای فقهی حضرات آیات عظام خویی(ره)، تبریزی(ره)، لطفالله صافی گلپایگانی(ره)، محمّداسحاق فیّاض(ره)، جوادی آملی)
۱- رؤیت هلال با چشم عادی در غروب دوشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۵ شمسی برابر با ۹ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی، در سراسرِ ایران، ممتنع و ناممکن است؛ امّا در همین غروب، در محدودههای سبز و نارنجیرنگ نقشۀ یک (بخشی از مرکز و جنوب اقیانوس آرام) هلال مطمئنّاً با چشم عادی دیده میشود و ایران نیز، در بخشی از شب با آنجا مشترک است؛ در نتیجه، در سراسر ایران، سهشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ شمسی برابر با ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی، روز اوّل ماه جُمادَیالثانیه ۱۴۴۸ قمری خواهد بود.
***
مبنای چهارم: مبنای «لزوم رؤیت هلال با چشم عادی» و «کفایت رؤیت در هر نقطهای برای همۀ نقاط زمین» (مبنای فقهی حضرت آیتالله العظمی بشیرحسین نجفی)
۱- در غروب دوشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۵ شمسی برابر با ۹ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی، در محدودههای سبز و نارنجیرنگ نقشۀ یک (بخشی از مرکز و جنوب اقیانوس آرام) هلال با چشم عادی دیده میشود؛ ازاینرو، برای ایران و همۀ نقاط زمین، سهشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ شمسی برابر با ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی، روز اوّل ماه جُمادَیالثانیه ۱۴۴۸ قمری خواهد بود.
***
مبنای پنجم: مبنای «کفایت رؤیت هلال با چشم مسلّح» و «اشتراط اتّحاد افق» (مبنای فقهی حضرت آیتالله العظمی شهید خامنهای رحمة الله علیه)
۱- رؤیت هلال با چشم مسلّح در غروب دوشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۵ شمسی (و ۲۹ جُمادَیالاُولیٰ ۱۴۴۸ قمری در ایران) برابر با ۹ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی، در سراسرِ ایران، ممتنع و ناممکن است.
۲- در غروب سهشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ شمسی (و ۳۰ جُمادَیالاُولیٰ ۱۴۴۸ قمری در ایران) برابر با ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی، رؤیت هلال با چشم مسلّح در یکسومِ پایینی ایران، محقّق میشود؛ امّا در شرق و مرکز و غرب و شمال ایران، رؤیت هلال با چشم مسلّح، بسیار دشوار است و با توجّه به «شرط اتّحاد افق» و دقّت در نقشههای همافقی، صِرف تحقّق رؤیت با چشم مسلّح در مناطق میانی یا جنوبی ایران، برای اثبات اوّل ماه در مناطقِ شمالیتر از آن، مفید نیست.
۳- البتّه در سراسر ایران، چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵ شمسی برابر با ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی، روز اوّل ماه جُمادَیالثانیه ۱۴۴۸ قمری خواهد بود و در تقویم رسمی ایران نیز، چنین ثبت شده است و علّتش گذشتن سی روز از رؤیت هلال ماه جُمادَیالاُولیٰ است؛ همچنین، تعمیم اوّل ماه به سراسر ایران، میتواند ناشی از پیشبینی رؤیت هلال با چشم مسلّح، پیش از ظهر روز چهارشنبه باشد.
***
مبنای ششم: مبنای «کفایت رؤیت هلال با چشم مسلّح» و «کفایت رؤیت در نقاطی که در بخشی از شب با هم مشترکاند» (مبنای فقهی حضرات آیات عظام فاضل لنکرانی(ره)، سیّدکاظم حائری، نوری همدانی)
۱- رؤیت هلال با چشم مسلّح در غروب دوشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۵ شمسی برابر با ۹ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی، در سراسرِ ایران، ممتنع و ناممکن است؛ امّا در همین غروب، در محدودههای آبی و صورتی و نارنجی و سبزرنگ نقشۀ یک (بخشی از مرکز و جنوب و جنوبشرقی اقیانوس آرام، جنوب آمریکای جنوبی، و بخشی از جنوبغربی اقیانوس اطلس) هلال مطمئنّاً با چشم مسلّح دیده میشود و ایران نیز، در بخشی از شب با آنجا مشترک است؛ در نتیجه، در سراسر ایران، سهشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ شمسی برابر با ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی، روز اوّل ماه جُمادَیالثانیه ۱۴۴۸ قمری خواهد بود.
***
برای مطالعۀ مبانی فقهی مربوط به «رؤیت هلال» و «اتّحاد افق»، خواندن مطالب زیر پیشنهاد میشود:
https://web.archive.org/web/20251205230023/http://aasemaan25.blog.ir/post/Royat-Helal-Ofoq
https://web.archive.org/web/20251205230023/http://aasemaan25.blog.ir/post/Helal-Chashm-Ofoq



